Thiệt tồi tệ cho một thế hệ

Phan Xine

artThấy trên báo mạng bảo có cái lá thư của bạn du học sinh Nhật viết gì đó làm dân cư mạng dậy sóng, các bạn đua nhau share.Tui đã đọc từ hôm qua, thấy nó tầm thường chẳng có cái gì mới mẻ ngoài chuyện bạn Việt Nam nào đó giả dạng thành người Nhật viết lá thư là có chút sáng tạo, vậy mà hôm nay nó thành hiện tượng.

Tui thấy thiệt tồi tệ cho một thế hệ.

Nhân tiện, lịch sử Nhật Bản họ tin rằng được bắt nguồn từ năm 12.000 TCN(1), cho nên bạn viết lá thư đó nếu là người Nhật thì hẳn phải dốt sử Nhật lắm luôn, còn không thì là một bạn Việt Nam chưa có trình độ giả dạng người khác cho lắm, nên mới bảo là Việt Nam có bề dày lịch sử 4000 năm còn lịch sử Nhật Bản thì mới đây.

Di tích Phật giáo trong khu vực Horyu-ji, ở Nara Prefecture có từ cuối thứ 7 hoặc đầu thế kỷ thứ 8. Nguồn: UNESCO.org
Di tích Phật giáo – kiến trúc toàn bằng gỗ – trong khu vực Horyu-ji, ở Nara Prefecture có từ cuối thứ 7 hoặc đầu thế kỷ thứ 8. Nguồn: UNESCO.org

Vì sao tồi tệ cho một thế hệ? Vì những thứ viết trong lá thư đó thật ra ngày ngày báo chí vẫn nói, bạn bè quanh tui vẫn nói, nhưng phải chờ đến một bạn người Nhật (dù thật hay giả) thì các bạn trẻ mới sục sôi lên. Nếu đây là một lá thư của một bạn Việt Nam thì hẳn bạn ấy đã bị ném đá vỡ đầu. Không tội nghiệp sao cho một thế hệ mà hễ người nước ngoài nói gì là cũng cúi đầu nhục nhã công nhận, trong khi những người trong nước nói thì đều bị ném đá không thương tiếc.

Không tội nghiệp sao được khi các bạn Việt Nam rất dễ bị nhục với thế giới. Một thằng ăn cắp người Việt Nam nào đó ra nước ngoài bị bắt, thế là nhân dân nhao nhao lên “trời ơi nhục quá” trong khi trong nước ăn cắp như rươi; đến cả quan chức công an cũng ăn cắp thì chả thấy nhục gì cả, im re chả dám hó hé. Thằng ăn cắp kia thì liên quan gì đến mình mà phải nhục, ai phong cho nó quyền đại diện cho cả nước mà phải nhục, nó không nhục thì thôi chứ việc gì mình phải nhục.

Thế nhưng, nhục rồi thì thôi, để đó. Cũng chẳng thay đổi gì. Chẳng biết xếp hàng. Chẳng bớt chen lấn. Chẳng dám chịu nhận lỗi để công an lập biên bản mà vẫn nhét nhét tiền xong về nhà viết lên facebook “mới bị bọn cướp ngày chó vàng ăn mất mấy trăm ngàn, bà con đi đường nhớ cẩn thận, quẹo ở đường Huyền Trân Công Chúa nhớ bật đèn xi nhan”

Ủa, quẹo ở đâu thì cũng phải bật đèn mà, luật giao thông ghi rõ như vậy. Muốn công an không ăn hối lộ nữa thì bản thân mình đừng hối lộ. Một thế hệ hở miệng ra là đổ thừa “tại xã hội mình nó thế”, “hệ thống cả rồi”.

Bao giờ mới có một thế hệ dũng cảm dám hành động, dám sống ngay thẳng, dám chịu thiệt thòi bản thân để lập lại một trật tự đúng của xã hội? Khi mà cơ thể đã bị ung thư ăn mòn, thì muốn chữa nó phải chịu đau đớn, đôi khi phải chấp nhận cắt mất một phần cơ thể.

Việt Nam hôm nay. Nguồn: Onthenet
Việt Nam hôm nay. Nguồn: Onthenet

Thay vì ngồi share cái lá thư của cái bạn người Nhật, tui nghĩ, các bạn hãy suy nghĩ xem, các bạn sẽ làm gì cụ thể để thay đổi bản thân mình cho một xã hội tốt đẹp hơn. Nó khó hơn, đòi hỏi nhiều sự dũng cảm hơn, nhưng tui nghĩ nó thiết thực hơn việc các bạn cứ ngồi ca thán về đất nước của mình như vậy.


Bài viết sau đây được cho là của một sinh viên Nhật viết và xuất hiện ở một trang blog của người Việt trên mạng.

Việt Nam – nhà giàu và những đứa con chưa ngoan

Tôi đang là một du học sinh Nhật, có hơn 4 năm sinh sống tại Việt Nam. Với ngần ấy thời gian, tôi đã kịp hiểu một đạo lý giản đơn của người Việt: “Sự thật mất lòng”. Song không vì thế mà tôi sẽ ngoảnh ngơ trước những điều chưa hay, chưa đẹp ở đây. Hy vọng những gì mình viết ra, không gì ngoài sự thật, như một ly cà phê ngon tặng cho mảnh đất này, tuy đắng nhưng sẽ giúp người ta thoát khỏi cơn ngủ gục – ngủ gật trước những giá trị ảo và vô tình để những giá trị thật bị mai một.

Tôi có một nước Nhật để tự hào

Tôi tự hào vì nơi tôi lớn lên, không có rừng vàng biển bạc. Song, “trong đêm tối nhất, người ta mới thấy được, đâu là ngôi sao sáng nhất”. Thế đấy, với một xứ sở thua thiệt về mọi mặt, nghèo tài nguyên, hàng năm gánh chịu sự đe dọa của hàng trăm trận động đất lớn nhỏ lại oằn mình gánh chịu vết thương chiến tranh nặng nề, vươn lên là cách duy nhất để nhân dân Nhật tồn tại và cho cả thế giới biết “có một nước Nhật như thế”.

Tôi tự hào vì đất nước tôi không có bề dày văn hiến lâu đời(1) nên chúng tôi sẵn sàng học hỏi và tiếp nhận tinh hoa mà các dân tộc khác “chia sẻ”. Từ trong trứng nước, mỗi đứa trẻ đã được học cách cúi chào trước người khác. Cái cúi chào ấy là đại diện cho hệ tư tưởng của cả một dân tộc biết trọng thị, khiêm nhường nhưng tự trọng cao ngời.

Tưởng niệm nạn nhân Tsunami. Nguồn CBC.
Tưởng niệm nạn nhân Tsunami. Nguồn CBC.

Tôi tự hào vì đất nước tôi được thử thách nhiều hơn bất kỳ ai. Khi thảm họa động đất sóng thần kép diễn ra, cả thế giới gần như “chấn động”. Chấn động vì giữa hoang tàn, đổ nát, đói khổ và biệt lập, người ta chỉ nhìn thấy từng dòng người kiên nhẫn xếp hàng nhận cứu trợ và cúi đầu từ tốn cảm ơn. Không có cảnh hôi của, lên giá, cướp bóc, bạo lực nào diễn ra giữa sự cùng khổ. Chỉ chưa đầy một năm sau khi hàng loạt thành phố bị xóa sổ hoàn toàn, sự sống lại bắt đầu hồi sinh như chưa từng có biến cố nào đã xảy ra. Thế đấy, không có những thành tích to lớn để nói về nước Nhật nhưng thương hiệu “Made in Japan”, là thương hiệu uy tín vượt trên mọi khuôn khổ, tiêu chuẩn khắt khe, được toàn cầu tôn trọng nhất mà tôi từng biết.

Bạn cũng có một nước Việt để tự hào

Nói Việt Nam là một “nhà giàu”, quả là không ngoa. Giàu tài nguyên, giàu truyền thống, giàu văn hóa… Nhưng con cháu của nhà giàu sẽ phải đối mặt với những vấn đề nan giải của nhà giàu. Và không phải ai cũng biết cách sống có trách nhiệm trong sự giàu có ấy.

Thật đáng tự hào nếu bạn được lớn lên ở một đất nước được thiên nhiên ưu đãi với rừng vàng biển bạc. Đáng xấu hổ nếu xem đó là khoản thừa kế kếch xù, không bao giờ cạn. Thật tiếc đó lại là những gì tôi thấy. Tại các thành phố, chỉ cần nhà mình sạch sẽ là được, ngoài phạm vi ngôi nhà, bẩn đến đâu, không ai quan tâm. Ở các nhà máy, nếu không biết dồn rác thải ở đâu, họ sẽ cho chúng ra ngoài đường, sông suối, biển cả vì đó là “tài sản quốc gia” – đã có quốc gia lo, không phải việc của mỗi người dân. Tại một đất nước mà 80% dân số sống bằng nghề nông, đất đai, nước ngầm hầu như đã bị nhiễm độc, đến nỗi, người ta nói vui trong năm nữa thôi sẽ là thời đại của ung thư vì ăn gì cũng độc, không ít thì nhiều, không thể khác. Vì sao nên nỗi?

Chùa một cột ở Hà Nội, xây từ 1049 (thế kỷ 11), xây lại năm 1954. Nguồn: Wikipedia.org
Chùa một cột ở Hà Nội, xây từ 1049 (thế kỷ 11), xây lại năm 1954. Nguồn: Wikipedia.org

Thật đáng tự hào vì Việt Nam có 4000 năm văn hiến. Thật xấu hổ nếu 4000 năm văn hiến chỉ là một chương trong sách lịch sử chứ không được thể hiện trong cách hành xử đời thường. Thật buồn vì đó cũng là điều tôi thấy mỗi ngày.

Hãy chỉ cho tôi thấy rằng tôi đã sai nếu nói: Người Việt không biết xếp hàng, xếp hàng chỉ dành cho học sinh tiểu học; người Việt không biết tự hào về người Việt, nếu không thì Flappy Bird đã không phải chết yểu đau đớn; người Việt chửi hay còn hơn hát, cứ xách ba lô ra tới thủ đô một chuyến thì sẽ được mục sở thị; người Việt vẫn còn luyến tiếc văn hóa làng xã, giai cấp nếu không phải thế thì họ đã không đứng thẳng người chửi đổng và cúi rạp mình trước quyền lực bất công mà chẳng dám lên tiếng; người Việt có đôi mắt siêu hạng nhất vì nhìn đâu cũng thấy cơ hội để mánh mung, lọc lừa.

Tôi chưa từng thấy đất nước nào mà các bậc mẹ cha dạy dỗ con cháu cố gắng học hành để sau này là bác sỹ, phi công, thuyền trưởng… mà xuất phát không vì đam mê mà vì phong bì nhiều, đút lót dễ, giàu sang mấy hồi… Vì đâu nên nỗi?

Người Việt có một nền di sản độc đáo, một nguồn sức mạnh vô cùng to lớn, ai cũng nhìn thấy, chỉ có người Việt là không thấy hoặc từ chối nhìn thấy. Vì sao nên nỗi?

Tôi đang nhìn thấy một thế hệ, họ không còn biết phải tin vào điều gì, thậm chí còn không dám tin vào chính mình. Là một người Việt – khó lắm! Thật vậy sao?


Nguồn: Phan Xine. Facebook. 24/03/2014. DCVOnline biên tập và minh họa.

DCVOnline: (1) Đọc thêm sơ lược lịch sử nước Nhật tại đây: http://www.japan-guide.com/e/e2131.html

1 Comment on “Thiệt tồi tệ cho một thế hệ

  1. Người csvn biết sỉ diện,biết nhục thì không còn là người vncs.Chỉ có lủ người cs mới bôi bẩn lên gương mặt VN.Chúng nó là cá mè một lứa,Cầm cái sổ thông hành có hàng chữ cộng hòa xã hội VN thì nhân viên thương cảng nước ngoài muốn ói ngay tại chổ vì mùi thúi từ nước vn đã sang đến xứ họ.Ông Ngô quang Kiệt nói không ngoa,ngoài bốn nước cs với nhau cả thế giới trên mặt địa cầu tốn biết bao nước để làm sạch cái bẩn mang từ vn sang xứ sở họ.