Trung Quốc là bên thắng cuộc trong Thỏa thuận Thương mại với Hoa Kỳ

Barry Eichengreen | DCVOnline

Thỏa thuận thương mại Mỹ và Trung Quốc công bố vào tuần trước không dễ đánh giá; nó liên quan đến tất cả mọi thứ, từ thịt bò và gia cầm đến khí đốt hoá lỏng. Washington và Bắc Kinh ca ngợi nó như là một bước đột phá quan trọng, nhưng giới bình luận hoài nghi đã coi đó chỉ là một sự đóng gói lại những cam kết hiện có.

Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và Chủ tích TQ Tập Cận Bình. Nguồn: Caixin

Điều quan trọng nhất cần nói đến về thỏa thuận đó là nó đã ngăn ngừa được một tai hoạ lớn. Một dấu hiệu cho thấy sau cuộc họp thượng đỉnh Mar-a-Lago, Chủ tịch Xi Jinping và Tổng thống Donald Trump muốn hợp tác với nhau. Thành công của họ trong việc ký kết một thỏa thuận, tuy khiêm tốn, đã mang lại lý do để hy vọng có thể tránh một cuộc chiến tranh thương mại.

Một dấu hiệu tích cực khác là thỏa thuận này đòi hỏi hai bên cam kết có hạn để tiếp tục mở rộng thị trường của họ. Một cách khác Hoa Kỳ có thể đòi Trung Quốc tự áp hạn chế xuất khẩu nhôm và thép, theo cách Hoa Kỳ đã yêu cầu giới sản xuất xe hơi Nhật Bản vào những năm 1980. Để giữ thể diện, Trung Quốc sẽ yêu cầu Hoa Kỳ, tự hạn chế xuất cảng hàng nông sản và dịch vụ tài chính. Nhưng thay vì hạn chế thương mại, hai chính phủ đã cùng cam kết mở rộng thị trường của mình.

Chắc chắn, những người chỉ trích nhấn mạnh việc đóng gói lại những cam kết đã có trước đây là hữu lý. Gần một thập kỷ trước Trung Quốc đã đồng ý cho các công ty thẻ tín dụng nước ngoài vào hoạt động ở TQ. Tháng 9 vừa rồi TQ đã cam kết loại bỏ lệnh cấm nhập cảng thị bò Mỹ. Và mặc dù thống nhất về nguyên tắc cho phép giới cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử nước ngoài nhập vào thị trường trong nước, Hoa Kỳ đã kiện và thắng ở Tổ chức Thương mại Thế giới về vấn đề này.

Những nhượng bộ khác mới hơn. Trung Quốc đồng ý cho phép các cơ quan xếp hạng tín dụng của Hoa Kỳ tham gia vào thị trường nội địa và để đẩy nhanh sự chấp thuận các hạt giống được tạo ra bằng kỹ thuật. Hoa Kỳ đã đồng ý giảm hạn chế xuất khẩu khí đốt tự nhiên hoá lỏng sang Trung Quốc và bãi bỏ lệnh cấm nhập khẩu các sản phẩm gia cầm đã nấu chín. Mặc dù đây không phải là những nhượng bộ ghê gớm, nhưng ít nhất chúng cũng chuyển sang hướng tự do hóa.

Vậy bên nào đã tiến xa hơn trong việc đạt được các mục tiêu căn bản? Chắc chắn phần quan trọng nhất của thoả thuận, quan trọng hơn cả thịt gà hay thẻ tín dụng, là Trump đồng ý gửi một phái đoàn chính thức tới Hội nghị Thượng đỉnh Vành đai và Xa lộ ở Bắc Kinh. Chính quyền của Tổng thống Obama đã từ chối không tham gia vào Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Châu Á, có liên kết chặt chẽ với Dự án Vành đai và Xa lộ, vì sợ Trung Quốc sẽ sử dụng ngân hàng và Dự án Vành đai và Xa lộ để định hình quan hệ kinh tế ở châu Á và châu Phi có lợi cho họ. Nhưng chính quyền Obama đã có một chiến lược khác – đó là Hợp tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), nhằm thúc đẩy sự hội nhập châu Á với Tây Bán cầu. Bằng cách gạt bỏ TPP ngay từ đầu, chính quyền Trump đã đóng con đường này lại. Và bây giờ, cho dù có công nhận ra hay không công nhận, Mỹ đã xác nhận đương ủng hộ con đường để Trung Quốc sẽ có tiếng nói mạnh nhất.

Ưu tiên khác của Bắc Kinh, ngoài việc hình thành việc hội nhập khu vực, là việc bảo đảm an ninh năng lượng. Và việc vận động Mỹ nâng trần xuất khẩu khí đốt tự nhiên hoá lỏng là một thành tựu quan trọng.

Chính quyền Trump đã đạt được những gì? Xuất khẩu thịt bò bít tết T-bone và các dịch vụ đánh giá tín dụng sẽ không đem việc làm sản xuất về lại Mỹ. Các biện pháp tự do hóa thị trường hạn chế này sẽ không làm giảm thâm hụt thương mại và thâm hụt tài khoản hiện hành của Hoa Kỳ. Hoa Kỳ hiện bị thâm hụt tài khoản vãng lai vì tiết kiệm ít hơn đầu tư. Một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc, ngay cả một thoả hiệp nhiều tham vọng cũng không thể làm gì để thay đổi sự kiện căn bản này.

Một yếu tố quyết định thay đổi quan trọng hơn đối với những thâm hụt thương mại trong tương lai chắc chắn sẽ thay đổi trong ngân sách liên bang. Và nếu ngân sách đó thâm hụt hơn nữa – nếu chính phủ tiết kiệm ít hơn nữa – thì thâm hụt bên ngoài sẽ tệ đi hơn là cải thiện. Đây chính là kết quả do những đề nghị về chính sách thuế của chính quyền Trump gần đây. Bộ trưởng thương mại Wilbur Ross khẳng định tuần trước rằng một sự cải thiện về thâm hụt thương mại của Mỹ phải được thể hiện rõ “vào cuối năm”. Hãy đợi đến mùa thu, cử tri của chính phủ của ông bắt ông ta phải chịu trách nhiệm về lời hứa này.

Thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ trong giao dịch với Trung Quốc. Nguồn: https://economics.stackexchange.com

Động cơ thúc đẩy của chính quyền Trump rõ ràng là để có được sự hợp tác của Trung Quốc về vấn đề Bắc Hàn. Theo quan điểm của Trump, Trung Quốc hiện đã có một cam kết ngầm để giải quyết vấn đề này. Nhưng muốn Bắc Hàn hạn chế các cuộc thử hoả tiễn và đồng ý để kiểm tra các cơ sở hạt nhân của họ sẽ mất nhiều năm, ngay cả khi Bắc Kinh áp dụng tất cả các áp lực sẵn trong tay. Trump thiếu kiên nhẫn. Trong tương lai không quá xa, ông sẽ thiếu kiên nhẫn vì không thấy tiến bộ về mặt Bắc Hàn và về sự thất bại không cân bằng được cán cân thương mại của Mỹ. Vào lúc đó, Trung Quốc có thể sẽ trở thành mục tiêu của sự giận dữ của ông ta.

Barry Eichengreen là giáo sư kinh tế và khoa học chính trị George C. Pardee và Helen N. Pardee tại Đại học California, ở Berkeley.

© 2017 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net


Nguồn: Opinion: China Emerges as Winner in Trade Agreement With U.S. Barry Eichengreen. Caixin Global (Tai Tân Toà cầu), May 16, 2017.

www.pdf24.org    Send article as PDF   
Posted in Chính Trị Xã Hội