Và trong lòng mưa hơn ở ngoài trời

Bu Lu Khin

Tô Hải, vệ quốc quân.

13.9.2018 | Nhạc sĩ Tô Hải đã qua đời ngày 11.8.2018 tại quận Phú Nhuận Thành phố Hồ Chí Minh. Bạn bè, thân hữu tiễn đưa nhạc sĩ theo nghi lễ công giáo tại nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp thuộc dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn. Để tưởng nhớ nhạc sĩ tài hoa, bu tui đăng lại bài “Và trong lòng mưa hơn ở ngoài trời” thay một nén nhang thương tiếc một tài năng âm nhạc nước nhà…

Tựa đề là một câu trong ca khúc Nụ Cười Sơn Cước của nhạc sĩ Tô Hải sáng tác khi ông mới 20 tuổi (1947).

Chàng trai Tô Hải vào Vệ Quốc Đoàn trong những ngày đầu cách mạng tháng 8 năm 1945, đã từng qua hai trường huấn luyện quân chính có văn bằng hẳn hoi nhưng ông không thành tá tướng như các bạn mà trở thành… nhạc sỹ!

Năm 1947 Tô Hải được điều về bộ tư lệnh mới thành lập làm thư ký riêng cho một nhân vật mà theo ông “Thật hấp dẫn và ‘quái dị’” có tên là Thế Hùng, biệt hiệu Hùng hét. Ông Hùng đã từng tốt nghiệp trường quân sự Hoàng Phố (Tàu) với Hoàng Văn Thái và Hoàng Minh Thảo, nhưng do tiền sử phục vụ trong quân đội Pháp nên không được vào đảng, chỉ giữ chức Trưởng Ban Quản Trị Liên Khu Bộ.

Ông Hùng bất mãn với vai trò này, giận cá chém thớt, hét hò quát tháo đám dưới quyền, trừ anh lính biết làm nhạc Tô Hải. Ông tạo điều kiện cho Tô Hải sáng tác vì bản thân ông cũng có máu văn nghệ, bài hát Tây bài hát Tàu, cải lương, vọng cổ, ông làm được tuốt. Hùng hét và Tô Hải cùng ở nhà bọ Phến vùng Thung Gio, một địa phương miền núi Hòa Bình. Bọ Phến có cô con gái cực xinh tên là Phẩm kém Tô Hải vài tuổi. Tiếng đàn tiếng hát của anh lính Tô Hải làm xao xuyến người đẹp miền sơn cước, và làn da khóe mắt cô Phẩm như làm anh lính đẹp trai, lắm chữ, đàn hay hơn hát hay hơn. Là người từng trải yêu đương, ông Hùng thấy giữa cặp trai tài gái sắc này đã lập lòe ngọn lửa tình có cơ bùng cháy. Một hôm ông nói với Tô Hải

“Mày chớ dại mà hứa hẹn gì! Không được đâu! Đã hứa mà không giữ lời với họ là có khi tiêu đời đấy con ạ.”

Đột nhiên có lệnh điều động trung đội phó Tô Đình Hải đi học trường võ bị Trần Quốc Tuấn. Tô Hải nhớ lại:

“Những ngày tôi chuẩn bị lên đường Phẩm không đi làm nương. Nàng cứ loanh quanh bên tôi như chờ tôi nói một lời hứa hẹn, một lời tỏ tình gì đó. Nghe lời ông Hùng tôi miễn cưỡng im lặng về mối tình mà tôi ấp ủ bấy lâu với Phẩm, người con gái có đôi mắt mà đến khi từ giả cuộc đời có lẽ vẫn in hằn trong tâm khảm. Nó sáng, nó đen, nó long lanh, nó nói hơn cả những điều cần phải nói bằng lời. Lúc chào mọi người lên đường, tôi cố tìm đôi mắt ấy lần cuối nhưng không thấy. Cô vô tình đến thế sao? Hay cô đang nằm khóc vùi trên nhà sàn? Tôi bận rộn tìm lại đôi mắt huyền của Phẩm đến mức chẳng còn nghe thấy lời chúc mừng của anh em cơ quan và đồng bào trong bản. … Lòng buồn nặng trĩu vì cuộc chia tay không hoàn chỉnh, tôi bước đi về hướng Chồng Mâm, Chợ Giời…”

Sắp xắn quần để chuẩn bị lội qua con suối đầu tiên của chín con suối độc thì nghe tiếng gọi anh Hải. Thì ra Phẩm đón đường tôi ở chân dốc này. Cô nói “Bọ Hùng bảo em ra đón anh ở đây”. Cuộc gặp gỡ có sắp xếp này té ra chính là sáng kiến của ông Hùng hét! Hai đứa gặp nhau cứ như đã thổ lộ tình yêu, đã hẹn hò thề ước gì rồi. Phẩm trao cho tôi một gói xôi gạo cẩm, một chiếc vòng bạc, và nói trong tiếng nức nở,

“Anh Hải đi học thành tài, đánh Tây xong, nhớ về Thung Gio…lâu mấy em cũng đợi!”

Trời Hòa Bình hôm ấy quá mù ra mưa, chàng trai Tô Hải quay lưng giã từ người yêu về trường võ bị. Chân bước ra đi mà trái tim ở lại, anh hát thầm cho chính mình nghe:

“Tôi nhớ mãi một chiều xuân chia phôi, mây mờ buông xuống núi đồi, và trong lòng mưa hơn ở ngoài trời.”

Trong người lính 20 tuổi Tô Hải, hai bên đường anh đi, sau cả dãy núi Kim Bôi kia nữa là hình ảnh:

“Một chiếc thắt lưng xanh, một chiếc khăn màu trắng trắng, một chiếc vòng sáng lóng lánh, với nụ cười nàng quá xinh.”

Ca khúc Nụ Cười Sơn Cước theo bước chân người lính — nhạc sỹ Tô Hải — hình thành và hoàn thiện ngay trên đường đi. Đêm liên hoan đầu tiên của tiểu đoàn chiêu sinh:

Nguồn: Nhóm âm nhạc Đồng Nai

“Tôi đã thả hồn trong tiếng đàn và hát lên sự thật của trái tim mình cho anh em khóa sinh nghe. Họ im lặng đến kỳ lạ rồi xuýt xoa khi nghe tôi buông xuống câu “Đời đời không tàn với khúc nhạc lòng tôi”, họ vổ tay kéo dài và hét lên bis! bis…”

Nụ cười Sơn Cước: Nhạc và lời Tô Hải. Sĩ Phú trình bày. Nguồn YouTube
Nụ cười Sơn Cước: Nhạc và lời Tô Hải. Lê Dung trình bày. Nguồn YouTube

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ca khúc Nụ Cười Sơn Cước của nhạc sỹ tài năng Tô Hải vẫn làm ta xao xuyến bồi hồi, ca khúc không già theo năm tháng vì nó là tình yêu, mà tình yêu thì không có tuổi.

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”


Nguồn: Bu Lu Khin, “Và trong lòng mưa hơn ở ngoài trời”, Facebook, 13.9.2018.

DCVOnline minh họa và phụ chú. Một số những trích đoạn trong bài, tác giả trích ở chương “Từ Một Người Lính Làm Nhạc” trong cuốn “Hồi ký một thằng hèn” của Tô Hải

Please follow and like us: