Donald Trump có phải là phát xít không?

David Moscrop | DCVOnline

Đến nay, chúng ta có thể nói rằng Donald Trump đủ là một người phát xít để nêu ra những lo ngại nghiêm trọng để bảo đảm có một phản ứng quan trọng và có phối hợp từ bên trong và bên ngoài Hoa Kỳ.

Vào ngày 16 tháng 4 năm 2020, Tổng thống Donald Trump phát biểu về virus coronavirus trong Phòng họp Báo chí James Brady của òa Bạch Ốc ở Washington. Ảnh: Alex Brandon/AP/CP

Kể từ khi Donald Trump được bầu làm tổng thống vào năm 2016, Hoa Kỳ và thế giới đã phải đối đầu với những câu hỏi đã đặt ra cho nước Mỹ trong nhiều chục năm, mặc dù hiếm khi mạnh mẽ như hiện nay. Nước Mỹ có thể trở thành độc tài không? Nó có thể đi theo chủ nghĩa phát xít không? Đại dịch COVID-19 đã thu hút sự chú ý của chúng ta, nhưng thay vì làm chúng ta xao lãng những câu hỏi này, nó đã đưa chúng ra trước công luận nhiều hơn.

Vào đầu năm 2017, tôi lập luận rằng Trump đã mời chủ nghĩa độc tài đến Mỹ. Lập luận đó đúng. Thật vậy, bây giờ rõ ràng hơn so với ba năm trước rằng tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ là một người độc tài. Nhưng chủ nghĩa phát xít Mỹ là gì?

Triết gia Yale Jason Stanley, tác giả của How Fascism Works: The Politics of Us and Them (Chủ nghĩa phát xít hoạt động như thế nào: Chính trị của ta và chúng) sẽ xuất bản vào cuối tháng này dưới dạng bìa mềm, nói rằng chủ nghĩa phát xít là

“một phương pháp chính trị. Đó là một tu từ, một cách chạy đua giành quyền lực. Tất nhiên, điều đó có liên quan đến ý thức hệ phát xít. Bởi vì ý thức hệ phát xít tập trung vào quyền lực. Nhưng tôi thực sự xem chủ nghĩa phát xít là một kỹ thuật để giành lấy quyền lực.”

Stanley tập trung chủ nghĩa phát xít vào quyền lực hơn là niềm tin và cụ thể hơn là các kỹ thuật để giành và nắm giữ quyền lực. Những kỹ thuật đó rất đa dạng, nhưng chúng gồm những việc, như Stanley gợi ý, tạo ra một luận điệu về nạn nhân và mất mát, phá hoại sự thật, rao bán chủ nghĩa dân tộc cực đoan và quay trở lại “quá khứ huy hoàng”. Stanley lập luận Trump “làm chính trị phát xít”, mặc dù điều này không ngụ ý cho rằng chính phủ hoặc nhà nước Mỹ là phát xít.

Trong một bài báo năm 2016 cho Washington Post, giáo sư John McNeill của Đại học Georgetown đã viết rằng có

“một thỏa thuận khá vững chắc” về chủ nghĩa phát xít là gì và Trump có thể được đo lường trên “máy đo độ phát xít” ⁠ — từ “0 đến 4 ‘Benitos’.”

John McNeill

McNeill cuối cùng kết luận: “Trong trận derby phát xít, Trump là kẻ thua cuộc,” vì ông ta

“kém xa so với bạo lực giết người thực sự được những kẻ phát xít đích thực xác nhận và tung ra. Ông ta là người bán phát xít: theo chủ nghĩa phát xít hơn bất kỳ chính trị gia thành công nào của Mỹ… nhưng… một sự bắt chước nghiệp dư của phát xít. ”

John McNeill

Đó là nhiều năm trước. Đại dịch có thay đổi gì không?

Vào tháng 4, những người biểu tình đã xuống đường và các cơ quan lập pháp của bang để phản đối các cuộc đóng cửa của tiểu bang. Ở Michigan, những hành động này được thực hiện dưới biểu ngữ của “chiến dịch tắc nghẽn”. Nhiều nhóm được xác định là ủng hộ Trump. Vào ngày 30 tháng 4, những người biểu tình có vũ trang cố chiếm sàn của quốc hội tiểu bang Michigan, trong khi những người khác nhìn lên phòng trưng bày ở trên. Có ai nghi ngờ rằng vào thời điểm này Trump ra lệnh — cố ý hay không — các nhóm người biểu tình và dân quân không? Ở một thời đại khác, chúng ta có thể gọi chúng là đảng Áo sơ mi nâu [Màu áo của Binh đoàn bão táp, một tổ chức bán quân sự của Đảng Đức Quốc xã.]

Khuynh hướng phát xít độc tài của Trump không làm khối ủng hộ ông ay náy. Nguồn: David Horsey / Los Angeles Times

Chính quyền Trump đã làm hỏng phản ứng đại dịch của mình và đã cố gắng tập trung sự chú ý của mọi người vào chế độ Trung Quốc – không phải là vô tội, với chính sự bất lực, áp bức và sự lừa dối của nó – kể từ đó. Chính phủ của Trump hiện đang thúc đẩy một thuyết âm mưu rằng virust đến từ một phòng thí nghiệm của Trung Quốc, với Ngoại trưởng Mike Pompeo dẫn đầu cáo buộc. (Không rõ liệu Pompeo có phải là người tạo ra virus hay không.) Đây là lý thuyết được giới bình luận cánh hữu lưu hành, những người đã viết ra những bài tường thuật theo chủ nghĩa dân tộc, độc tài của Trump. Sự bốc đồng của Trump trong việc tạo ra và xác định kẻ thù – hơn cả đối thủ – và cố gắng kêu gọi cả nước chống lại nó, là sân khấu, nguy hiểm và điển hình của một kẻ phát xít.

Trong khi chính quyền Trump từng gây chiến với Trung Hoa trước đây, cáo buộc nước này đẩy thế giới vào một đại dịch khiến hàng triệu người bị nhiễm bệnh và giết chết gần 250.000 người cho đến nay, trong đó có gần 70.000 người chỉ riêng ở Hoa Kỳ, là một điều phi thường (Hiện nay, tháng 9, 2020, đã có hơn 190,000 người Mỹ thiệt mạng vì COVID-19). David Smith của The Guardian viết, nó tạo thành bối cảnh của một cuộc vận đông bầu cử lại năm 2020 “sẵn sàng trở lại chủ nghĩa bài ngoại.” Trong thời gian đại dịch, Trump đã tăng cường các cuộc tấn công vào báo chí. Tháng trước, Ủy ban Bảo vệ Nhà báo đã công bố một báo cáo khẳng định Trump đã “phá hoại sự thật và sự đồng thuận một cách nguy hiểm trong một đất nước đang bị chia rẽ sâu sắc.” Báo cáo đó dựa trên các sự kiện và một mô hình được thiết lập từ rất lâu trước khi virus coronavirus gây chấn động thế giới. Nhưng trong vài tháng gần đây, Trump đã tuyên bố “toàn quyền” trong một cuộc họp báo, tấn công và coi thường các nhà báo, suy đoán về các phương pháp điều trị nguy hiểm và phi lý đối với COVID-19, và phát một video chiến dịch (tuyên truyền) trước mặt các phóng viên có mặt. Hành động này đảm bảo Trump bằng ít nhất bốn Benitos.

Hành động này đảm bảo Trump bằng ít nhất bốn Benitos.Nguồn: DCVOnline tổng hợp

Donald Trump có phải là người theo chủ nghĩa phát xít hay không? Về lâu dài, các học giả, chuyên gia và những người khác sẽ tranh luận về câu hỏi đó và có thể đạt được sự đồng thuận nào đó. Hiện tại, ít nhất chúng ta có thể nói rằng ông ta đủ là một kẻ phát xít để nêu lên những lo ngại nghiêm trọng (đặc biệt là trong thời kỳ khủng hoảng toàn cầu) bảo đảm có một phản ứng quan trọng và phối hợp từ bên trong và bên ngoài biên giới của đất nước.

Tuy nhiên, chính nhà nước Mỹ có thể không theo chủ nghĩa phát xít, ngay cả khi Trump là như vậy, nhưng sự suy tàn của nó dựa trên lịch sử chế độ nô lệ, phân biệt chủng tộc, bài ngoại và bạo lực trong và ngoài nước cho thấy có khả năng nó sẽ diễn biến theo hướng đó. Hoặc có lẽ theo một cách quái gở và nguy hiểm nào đó, chính phủ Mỹ có thể biến đổi thành một thứ mà chúng ta không cho là phát xít, nhưng dù sao cũng nên lo lắng và chống lại nó.

Ít nhất, đại dịch mời Trump tham gia vào những xung động tồi tệ nhất của mình trong khi đảng Cộng hòa và những người ủng hộ cho phép ông ta, nhà nước vẫn bị hạn chế trong khả năng kiềm chế ông ta và các đối thủ của ông ta xen kẽ giữa sự “phản kháng” vô vọng, không mệt mỏi và như thường lệ.

Mặc dù người ta có thể có khuynh hướng lập luận rằng đại dịch toàn cầu không còn thời gian để lo lắng về những câu hỏi này, nhưng điều ngược lại là sự thật: giải quyết chúng ngay bây giờ quan trọng hơn bao giờ hết.

© 2020 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”


Nguồn: Is Donald Trump a fascist? | David Moscrop | MacLean’s | May 11, 2020.

Please follow and like us: