Đâu mới thật Quang Trung?

Trần Quang Đức

Lâu nay, hình minh họa Quang Trung Nguyễn Huệ trên tờ tiền 200 đồng của VNCH đã dần trở nên quen mắt, được sử dụng tương đối rộng rãi khi người ta muốn hình dung về vị vua áo vải cờ đào.

Nhưng khi đối chiếu với bức tranh vua Quang Trung cưỡi ngựa in trong sách khảo cứu về Quang Trung từ xưa, có thể thấy rõ hình minh họa trong tờ tiền thời VNCH được tham khảo từ đó.

Có điều, trong giới khảo cứu, bức tranh chân dung Quang Trung cưỡi ngựa đã được chỉ ra là hàng nhái từ lâu. Nguyên mẫu của nó vốn là tranh chân dung Càn Long kỵ mã đồ 乾隆騎馬圖 của Trung Quốc.

Hình (từ trên xuống, theo chiều kim đồng hồ): Tranh “chân dung Càn Long kỵ mã đồ”; tranh Quang Trung trên tiền thời Việt Nam Cộng hoà; tranh “An Nam quốc vương Nguyễn Quang Bình”

Dựa vào sử liệu nhà Thanh, có thể chắc chắn một điều, Quang Trung khi ở Trung Quốc quả thực đã được vẽ lại chân dung. Nhưng tranh chân dung ấy hiện ở đâu, là tranh nào, thì xưa nay chưa thực xác quyết. Và vị Quang Trung khi sang nhà Thanh rốt cuộc là Quang Trung thật hay giả, cũng vẫn còn có nhiều tranh cãi. Khảo luận của Nguyễn Duy Chính gần đây chứng minh Quang Trung khi sang Thanh là Quang Trung thật, theo tôi, có tính thuyết phục cao.

Gần đây, một người bạn Trung Quốc gửi cho tôi bức tranh chân dung Quang Trung, hiện cất giữ tại Bảo tàng Cố Cung Bắc Kinh. Bức tranh này có ghi rõ An Nam quốc vương Nguyễn Quang Bình (tên của Quang Trung khi ở bên nhà Thanh). Lai lịch tường tận của bức tranh cần đợi những khảo cứu chuyên sâu hơn. Ít nhất, cho tới thời điểm hiện tại, bức tranh này vẫn tiệm cận với “sử thực” hơn cả. Có điều đến ảnh selfie còn ảo huống hồ là tranh vẽ.

Một vài ý kiến của bạn đọc

  • Lượng Đậu Sỹ: Vua Quang Trung khi mất, mới ngoài 30 tuổi. Tôi thấy hình vẽ kia có vẻ già, chưa chắc đúng.
  • Hà Mai Tấn Phát: “Tóc Huệ quăn, mặt mụn đầy, có một con mắt nhỏ, nhưng mà cái tròng rất lạ, ban đêm ngồi không có đèn thì ánh sáng từ mắt soi sáng cả chiếu…” (trích Tây Sơn thuật lược).
  • Lie Devill: Ảnh trên cùng tay phai có phải của vua quang trung đâu ạ.

Nguồn: Lie Devill

Huy Đặng Ngọc: Cụ Nguyễn Duy Chính tham khảo các đầu sách không chỉ của nhà Thanh mà còn của các quan nhà Tây Sơn ghi chép lại đối chiếu để đưa ra kết quả. Riêng cụ nhận định sử nhà Nguyễn ghi chép về nhà Tây Sơn có phần chủ quan, thiếu tính căn cứ rõ ràng là chứa đựng hiềm khích và mâu thuẫn rất nhiều. Việc đưa ra kết quả về thực hư là vua Quang Trung sang nhà Thanh diện kiến vua Càn Long hay là cháu của ông Phạm Công Trị còn là một vấn đề lớn?

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net


Nguồn: ĐÂU MỚI THẬT QUANG TRUNG?. Trần Quang Đức, Facebook. July 28, 2017.

www.pdf24.org    Send article as PDF   
  • SẮC NGÀN

    SỰ NGHIỆP HOÀNG ĐẾ
    QUANG TRUNG NGUYỄN HUỆ

    Sinh thời đất nước loạn ly
    Phân tranh Nam Bắc được gì trăm năm
    Hai bên Trịnh Nguyễn đôi đàng
    Quật cường Tam kiệt quả nên anh hùng

    Tây Sơn dựng nghiệp hào hùng
    Cuối cùng Nguyễn Huệ vang lừng tiếng tăm
    Đánh tan trăm vạn quân Thanh
    Giữ yên bờ cõi rạng danh nước nhà

    Chữ Nôm quyết chí ban ra
    Hàn Thuyên trọng dụng thật là tài cao
    Một đời cung kiếm tự hào
    Cuối cùng thống nhất sơn hà ai hơn

    Định yên non nước nét son
    Quyết tâm phát triển lưu danh vạn đời
    Anh hùng chí lớn tuyệt vời
    Mới ba mươi tuổi mà đời chói chang

    Khiến Thanh triều phục rõ ràng
    Đem lòng trọng thị liền mời qua thăm
    Tiếc cho định mệnh oái oăm
    Anh hùng vắn số thành càng bi thương

    Ngàn đời lịch sử miên trường
    Quả dân tộc Việt ai hơn được Ngài
    Khởi từ áo vải cờ đào
    Để thành Hoàng đế dễ nào thế đâu

    NON NGÀN
    (02/8/17)